Skip to content

Arif Damar'ın görmediği 'o resim'

1 Haziran 2009, ekleyen Ali Mert

 

“Türkiye’nin Çıplak Tarihi” diye bir kitap. 1946’dan 2000’e her bir yılın bir yazar tarafından anlatıldığı özel bir derleme. Cem Mumcu editörlüğünde hazırlanan “proje kitaplar”dan. 1946’dan itibaren seçtiği bir yılı kaleme alan yazarın, söz konusu yıl, 20-30 yaş aralığında olması icap ediyor. Seçtiği seneyi “kişisel tarihi”nin içinden geçerek de anlatabiliyor, tümüyle “tarihçi nesnelliği”ne bağlı kalarak da. Serbest bir çalışma. Türü de serbest. Fazıl Hüsnü Dağlarca 1947’yi şiirle anlatmış mesela.

Uzatmayalım, Arif Damar 1949’u anlatırken bir nokta dikkatimizi çekti, onu aktaralım:

“Yunanistan’da İngilizlerin desteğindeki sağcı hükümet yurtsever partizan Beloyanis’i casuslukla suçlayıp kurşuna dizdiler. Nâzım Hikmet, Kırmızı Karanfilli Adam şiiriyle Beloyanis’i ölümsüzleştirdi. Picasso’nun da o kahramanın bir resmini yaptığı çok söylendi. Ama ben bu resmi görmedim.”

İnternet çağındayız, resmi buluruz dedik. Google’da aratmaya kalkışınca, çok iyi neticeler alamasak da bir sonuç elde ettik.

Picasso’nun çizdiği “Karanfilli Adam” resmi, (Nâzım gibi “kırmızı”yı eklememiş Picasso diye düşünülebilir, halbuki Nâzım'ın yazdığı şiir, Damar'ın hatırladığı gibi "Kırmızı Karanfilli Adam" değil, "Karanfilli Adam"), wikipedi’deki Beloyannis maddesinden verilen şu linkte görülebiliyor.

http://www.soi.city.ac.uk/~livantes/EgglezosBeloyiannis.html

Önce Beloyannis’in katliyle ilgili bir başka resim, ardından Picasso’nun çizimine esin kaynağı olan fotoğraf ve sonra da resmin kendisi. Çözünürlüğü daha düşük bir versiyonu buraya da koyalım:      

 

Son olarak, Yunan İç Savaşı’nda faşizme karşı direnişin sembol isimlerinden olan komünist Beloyannis’le ilgili Türkçe’de yayınlanan bir roman olduğunu da hatırlatalım: “Buyruk – Beloyannis’in Öyküsü”, Dido Sotiriu, Belge Yayınları, 1999

 

 

Yorumlar

Nâzım'ın şiirinde "beyaz karanfil" deniyor zaten

1 Haziran 2009, yazan Ali Mert,
Yorum no: 77

Karanfilli Adam 

Seher karanlığında, 
projektörlerin ışığında, 
kurşuna dizilen beyaz karanfilli adamın 
fotoğrafı 
duruyor üstünde masamın. 

Sağ eli 
tutuyor karanfili 
bir ışık parçası gibi Yunan denizinden. 

Karanfilli adam 
ağır kara kaşlarının altından 
bakıyor cesur çocuk gözleriyle, 
hilesiz bakıyor. 

Türküler ancak böylesine hilesizdir 
ve ancak komünistler 
and içer böylesine hilesiz. 
Dişleri bembeyaz: 
gülüyor Beloyannis. 
Ve elindeki karanfil, 

bu yiğit, 
bu rezil 
günlerde 
söylediği sözlerden biri gibi insanlara... 

Mahkemede çekildi bu fotoğraf. 
idam kararından sonra…

Moskova, 26 Mayıs 1952

 

 

AdaptiveThemes