Skip to content

Ders kitaplarında 'Türk' gördüğünüz yere 'İngiliz' yazarsanız ne olur?

28 Eylül 2009, ekleyen Mehmet Güven

Türkiye’de okutulan ders kitaplarından alınan kimi metinlerde “Türk” yerine “İngiliz”, “Müslüman” yerine “Hristiyan”, “akıncı” yerine “şövalye”, “batılı yazarlar” yerine “doğulu yazarlar” yazılır ve bu metinler sosyal bilgiler öğretmenliği son sınıf öğrencilerine okutturulup yorumlamaları istenirse ne olur?

Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç.Dr. Yücel Kabapınar’ın “Ötekiler Üzerinden Bizi Değerlendirmek” başlıklı çalışması, “Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyal bilimlerin, tarihin metodolojisi ve dersin öğretim amaçlarına ilişkin görüşleri” adıyla yayımlanmış. Aslında metne ulaşmaya çalışsam da internet üzerinden ulaşmam mümkün olmadı. Sadece “Teaching for tolerance in Muslim majority societies” başlıklı İngilizce bir kitapta bir bölüm olarak yazıldığını bulabildim.

Milliyet’te çıkan habere göre çalışma kapsamında sosyal bilgiler ve tarih ders kitaplarından 3 kısa metin seçilmiş, yukarıda söylenen şekilde değiştirilmiş ve metinlerin altına da birkaç İngiliz ismi yazar olarak yerleştirilmiş. Değiştirilen metinler 140 öğretmen adayına okutulmuş ve “metni tarih-sosyal bilgiler öğretiminin niteliği ve sizde uyandırdığı duygu ve düşünceler açısından değerlendiriniz” sorusu yöneltilmiş. Daha sonra ise meselenin aslı öğretmen adaylarına söylenmiş ve o anki yorumları alınmış.

Türkiye’de sosyal bilgiler ve tarih ders kitaplarında okutulan ve çalışmada örnek olarak seçilen metinler değiştirildiğinde ne hale mi gelmiş? İşte birkaç bölüm:

  • “İngiliz’in zaten mevcut olan cesaretine, Hıristiyan dini ayrı bir kuvvet katmıştı. İngiliz ordusu daima savaşa hazırdı. Yorulmak bilmezdi. Müslümanların üç günde aldıkları bir yolu, bir gecede alırdı. Yüz İngiliz’in on bin Müslüman’dan daha fazla gürültü yaptığını Doğulu yazarlar bildirmektedir. İngiliz askerlerinin cesareti her türlü takdirin üzerinde idi.”
  • “İngilizler tarihin tanıdığı en cesur insanlardır. Ulusumuz bu cesareti sayesinde tarihte önemli yere sahip büyük devletler kurmuş ve birçok milleti uzun yıllar egemenliği altına almıştır. İngilizler bağımsızlığına düşkün insanlardır. Bağımsızlığı tehlikeye düştüğü zaman kimseden korkmaz.”
  • “İngilizler hile ve yalanı sevmezler. Başkalarını aldatmazlar. Açık sözlüdürler. Doğru bildiklerini söylemekten hiç çekinmezler. Başkalarının haklarına saygılıdırlar. Dostlarına olduğu kadar düşmanlarına da dürüst davranırlar. Çünkü İngilizler doğru olmanın gereğine inanmışlardır.”
  • “İngiliz ulusu temizliğin Hıristiyan dininden geldiği inancı içindedir. Bu inançla çevresinin, evinin ve işyerinin temizliğine önem verir. Vücut temizliğine önem verdiği kadar çevre temizliğine de önem verir.”

Bu metinleri okuyan 140 öğretmen adayı “metni tarih-sosyal bilgiler öğretiminin niteliği ve sizde uyandırdığı duygu ve düşünceler açısından” değerlendirdiğinde %60’ı metinleri tarih öğretimi açısından uygun bulmamış ve metinlerin ders kitaplarında kullanılmaması gerektiğini ; %27.2’si ise ders kitaplarında böylesi metinlerin varlığının olağan olduğunu söylemiş. Metni uygun bulmayanların çoğunluğu “tamamen yanlı, taraflı olduğu”, “kendi milletlerini üstün tutup yücelttikleri”, “diğer milletlere karşı önyargılı oldukları”, “Müslümanları aşağıladıkları”, “milli/dini duyguları vermede aşırıya kaçan bir metin olduğu” ifadeleriyle uygunsuzluğu gerekçelendirmiş. 14 kişi ise metni, Türk ders kitaplarındaki anlayışa benzediği, İngilizler için dile getirilen özelliklerin Türk ders kitaplarında da yer aldığını gerekçesiyle beğenmemiş. Beklenebileceği üzere, öğretmen adayları arasında “Yetiştirdiğiniz öğrenciler geleceğin askerleridir. Bu yüzden de gereğinden fazla abartarak bir milletin kendini yükseltmesi olağan bir şeydir” gibi yanıtları verenler de eksik olmamış.

Metinlerle ilgili öğretmen adaylarının yaptığı yorumlardan bazıları ise “İngilizlerin temizlikleri şüphe götürmez bir yalandır. Çünkü Ortaçağ’da su ve sabunun insanı öldürdüğünü savunan insanların (tamam şimdi temiz olabilirler) tarihsel gelişim sürecinde temiz oldukları yıl sayısı 150 yılı geçmez.”, “İngilizler bence doğru sözlü değil yalancı bir millettir...” şeklinde olmuş.

Peki ya “gerçek”, yani “İngilizlerin değil Türklerin tarihin tanıdığı en cesur insanlar olduğu” öğretmen adaylarına gösterildiğinde ise verilen tepkilere birkaç örnek:

  • “Bu tanımlamalar İngilizlere yakışmıyor, ama bize yakışıyor”
  • “Aa bunlar bizim kitapta var mı?”
  • “Ben zaten tahmin etmiştim”
  • “Bizi kandırdınız”…

Ne diyelim, öğretmen adayları haklı.

Bizi yüzyıllardır kandırıyorsunuz!

http://www.milliyet.com.tr/Guncel/HaberDetay.aspx?aType=HaberDetay&KategoriID=24&ArticleID=1143761&Date=28.09.2009&b=Ingilizler%20yapinca%20yanli%20Turkler%20yapinca%20hakli

 

 

 

AdaptiveThemes