Skip to content

Almanya ile İsrail arasında Kafka çekişmesi

19 Ekim 2009, ekleyen Erkin Özalp

Marbach Alman Edebiyat Arşivi'nin yöneticileri, Franz Kafka'nın "Dava" adlı romanın özgün elyazmasını isteyen İsrail Ulusal Kütüphanesi'ne olumsuz cevap vermiş. Alman Edebiyat Arşivi'nin müdürü Ulrich Raulff, elyazmasının mülkiyet hakları konusunda herhangi bir tartışmanın olamayacağını açıklamış. 

İsrail Ulusal Kütüphanesi'nin müdürü Schmuel Har Noy, geçtiğimiz hafta, bir "tarihsel haksızlık"ın düzeltilmesi için, Kafka'nın "Dava" adlı romanının elyazmasının kendilerine teslim edilmesi gerektiğini savunmuş. İsraillilerin iddiasına göre, Alman Edebiyat Arşivi, Kafka'nın elyazmasını 1988 yılında Londra'da düzenlenen bir müzayedede satın alırken, bu eserin mülkiyet haklarıyla ilgili bazı sorunların bulunduğunu da biliyor olmalıymış. 

Yahudi asıllı olan, Prag'da doğan ve Almanca yazan Franz Kafka, 1924 yılındaki ölümünden kısa bir süre önce, en yakın arkadaşlarından edebiyatçı (ve yine Yahudi asıllı) Max Brod'a bir mektup göndererek, tüm elyazmalarının yakılmasını istemişti. Ancak Brod, Kafka'nın bu istediğini yapmak yerine, aralarında "Dava" ve "Şato"nun da bulunduğu bazı önemli eserlerini düzenleyerek ilk kez yayımlanmalarını sağlamıştı.

1939 yılında Nazilerin baskısı nedeniyle Prag üzerinden İsrail'e geçen Brod, Kafka'nın elyazmalarını da beraberinde götürmüş. Max Brod 1968 yılında ölünce, "Dava"nın elyazması, diğer pek çok elyazması gibi, sekreteri Esther Hoffe'ye miras olarak kalmış. Hoffe, bu elyazmalarından bir bölümünü ve bu arada "Dava"nın elyazmasını 1988 yılında iki milyon dolar karşılığında satmış. Tel Aviv'de bulunan İsrail Ulusal Kütüphanesi'nin yöneticilerine göre, özgün elyazmasının satılması, Brod'un vasiyetine aykırıymış. 

Esther Hoffe 2007 yılında, 101 yaşında ölmüş. Aralarında Kafka'nın elyazmalarının da bulunduğu mirası, kızları Ruth ile Hava'ya kalmış. Ancak İsrail Ulusal Kütüphanesi, Kafka'nın elyazmalarının başkalarına satılmasını engellemek için yargıya başvurmuş. Hoffe'nin miras bıraktıkları arasında, Kafka'ya ait mektupların ve çizimlerin yanı sıra "Taşrada Düğün Hazırlıkları" adlı romanın elyazmasının da bulunduğu düşünülüyormuş. 

Daha önce, Kafka'nın "Dava" adlı romanında kullandığı ve 1915 yılında yayımlanmış olan bir kısa öyküsünün çevirisine sitemizde yer vermiştik: 

Bir Kafka öyküsü: 'Yasa Önünde'

Kaynaklar:

http://www.spiegel.de/kultur/literatur/0,1518,656075,00.html

http://www.spiegel.de/kultur/literatur/0,1518,655521,00.html

http://de.wikipedia.org/wiki/Franz_Kafka

 

 

 

AdaptiveThemes